| Życzenia | Aforyzmy | Kontakty | Horoskopy | Imiona | Święta | Kartki | Deformator | Biorytmy |
| Prezenty | Dowcipy | Sennik | Rozrywka | Forum | Mapa Polski | Teksty Piosenek | Kuchnia | Śmieszne |
Pochodzenie i zasięg magii, Definicje magii, Zakresy magii, Magia a religia, Magia a nauka, Magia biała i czarna, Magia a okultyzm, Magia i astrologia, Magia w krajach afrykańskich, Magia w mieszkaniach, Źródła niepokoju, Przesądy , Talizmany, Siły astrologii. W ostatnich latach w krajach europejskich daje się zauważyć wzrost zainteresowania praktykami okultystycznymi i magicznymi; zwiększa się także liczba adeptów wiedzy ezoterycznej. Zainteresowanie magią znajduje odbicie w narastającej liczbie opracowań naukowych i popularnonaukowych poświęconych • -mu zagadnieniu, a także w literaturze i sztuce, między innymi w filmach zachodnioeuropejskich, docierających również do Polski. Na przykład U. Metzger, omawiając wzrost zainteresowania cza-rami, przesądami, magią i okultyzmem w społeczeństwie RFN, wskazuje na niezwykłą popularność filmów Romana Polańskiego podejmujących tę właśnie problematykę.1 We Francji zainteresowanie magią i okultyzmem wyraża się w szybkim wzroście publikacji na ten temat. Według doniesień J. Ellula tygodniowo ukazują się tam 2—3 pozycje poświęcone magii. W Stanach Zjednoczonych, gdzie zasięg oddziaływania praktyk okultystycznych i magicznych jest jeszcze szerszy niż w Europie Zachodniej, problematyka okultyzmu wkracza szeroko do środków masowego przekazu, nierzadko przy tym przybiera formy komercjalne. Na łamach prasy amerykańskiej ukazują się regularnie ogłoszenia różnych ugrupowań okultystycznych oferujących swym klientom przekaz mocy, która, emanować będzie w rodzinie, w miejscu pracy czy w klubie. Te same inseraty proponują po- moc w trudnościach życiowych, a także usługi duchów magicznych w domu, w pracy itp. Działają tu także liczne sklepy specjalistyczne oferujące utensylia do praktyk magicznych, np. czarne świece czy proszki przysparzające pieniędzy (money come powder), będące zarazem . miejscem kontaktów adeptów magii. Dominująca do niedawna w literaturze tendencja lokalizująca magię wyłącznie w społeczeństwach „prymitywnych" — w odróżnieniu od cywilizowanych krajów europejskich, gdzie przesąd wyparty został przez osiągnięcia nauki — nie wytrzymuje krytyki. Pozostałością tej opinii jest wprowadzone przez R. Hortona rozróżnienie społeczeństw zamkniętych, sprzyjających utrzymywaniu się praktyk magicznych, i społeczeństw otwartych, gdzie zasięg oddziaływania czarów maleje lub zanika.4 Społeczeństwa otwarte — to państwa Zachodu, a zamknięte — to społeczności krajów rozwijających się. Podział ten nie wytrzymuje krytyki nie tylko z powodu rozszerzania się popularności magii i okultyzmu na Zachodzie, ale również dla- tego, że społeczeństwa krajów Trzeciego Świata coraz rzadziej mieszczą się w schemacie społeczeństw zamkniętych. Przemiany społeczne, jakie się dokonują w tych krajach, są często szybsze i sięgają głębiej niż na Zachodzie. Horton stwierdza, że również społeczeństwo otwarte jest wciąż jeszcze słabe. Wielu członków tej społeczności uważa współczesny świat podlegający nieustannie zmianom za niemożliwy do zniesienia. Wielu tęskni za ustabilizowaną, niekwestionowaną wiarą, wiarą kultury zamkniętej. Inną z przyczyn rozszerzania się wpływów magii jest spadek popularności i autorytetu dawnych religii zarówno w Europie Zachodniej, jak i w krajach pozaeuropejskich. Według R. K. Fenna w zróżnicowanym społeczeństwie Zachodu religia i jej instytucje mają coraz mniejsze możliwości stworzenia norm i wartości możliwych do zaakceptowania przez społeczeństwo. Pogoń za ekstazą i przeżyciem mistycznym czy duchowym jest szczególnie silna wśród młodzieży. Niezależnie od lokalizacji na mapie świata współczesna magia staje się coraz częściej for-mą buntu i ucieczką od rzeczywistości. W krajach Zachodu zwrot ku magii powodowany jest m.in. postępującym naciskiem na produkcję, narastającą monotonią pracy oraz zanikaniem więzi między ludźmi. Izolacja i zarazem rytualizacja postaw i zachowań We wszystkich niemal dziedzinach życia może sprawić, że istniejący system wartości i norm społecznych może okazać się nie wystarczający. Wówczas wkracza magia jako czynnik łagodzący poczucie zagubienia i niepewności, ale także jako przejaw protestu przeciwko wzrastającej technicyzacji życia społecznego. W opinii wielu autorów ku magii skłaniają się szczególnie te osoby i grupy osób, 'które charakteryzuje brak pewności siebie, których stopień zagubienia w nowoczesnym świecie jest większy niż innych, ale nie jest pewne, czy kontrkultura młodzieżowa lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych na Zachodzie przejawiająca silne powiązania z magią może być zakwalifikowana do tej kategorii. W krajach pozaeuropejskich ucieczka do magii jako wartości wspomagającej ma głębsze źródła i łączy się z wielorakimi celami. Magia staje się tu formą ucieczki przed naporem nowoczesności, samoobroną przed przemianami burzącymi ład społeczny, ale także płaszczyzną poszukiwania dróg partycypacji w zmieniającej się rzeczywistości. Mimo odmiennych form i zasięgu magii w Europie i w krajach pozaeuropejskich liczba jej zwolenników zwiększa się wówczas, gdy zagrożone są uznawane wartości i interesy grupowe lub indywidualne. Ucieczka do magii w iluzorycznej nadziei znalezienia dzięki niej odpowiedzi na dręczące ludzi pytania jest również wyrazem szybkich przemian społeczno-ekonomicznych, wobec których istniejące normy współżycia społecznego stają się niewystarczające. Proces przystosowywania się do zmienionej sytuacji — trudny dla całego społeczeństwa — rodzi wśród jednostek i grup słabszych potrzebę oparcia, poczucia bezpieczeństwa, co znajdują niekiedy właśnie w magii. Zabiegi magiczne stosowane przez członków wielu współczesnych ugrupowań i ruchów są nierzadko projekcją zmiany ich ról społecznych. Taką wymowę mają wspólnoty młodzieżowe na Zachodzie skupiające członków kontrkultury oraz powiązane z magią ugrupowania i ruchy na obszarze poza europejskim. W rozważaniach nad magią w książce tej wychodzę z założenia, że czynniki sprzyjające jej rozwojowi na Zachodzie odnoszą się również do społeczeństw krajów Trzeciego Świata. I tu, i tu wzrastający nacisk na produkcję, osłabienie lojalności grup społecznych wobec państwa jako całości czy wreszcie rozkład dawnych norm społecznych i wierzeń tradycyjnych powoduje wzrost popularności magii.
|